Türkiye’de 21-27 Eylül haftasında gazeteci Ali Tarakçı, sosyal medya paylaşımı nedeniyle ‘halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’ suçlamasıyla tutuklanırken, Free Web’in izleme verilerine göre en az sekiz gazetecinin X hesabına erişim engeli getirildi. Aynı dönemde en az dokuz haber içeriği de erişime engellendi.
İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb projesine göre yalnızca 24 Eylül’de en az 250 X hesabı farklı sulh ceza hâkimliklerinin kararlarıyla erişime engellendi. 26 Eylül’de ise gazeteciler ve bağımsız haber kuruluşlarının da bulunduğu en az 80 hesaba daha erişim engeli getirildi. Kararların önemli bölümünde 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında ‘millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması’ gerekçe gösterildi. X, kararların ardından çok sayıda hesabı Türkiye’den görünmez kıldı.
TARAKÇI PAYLAŞIMININ ARDINDAN TUTUKLANDI
Gazeteci, yazar ve televizyon programcısı Ali Tarakçı, 23 Eylül’de X hesabından ‘Çok önemli bir bakan cuma (25 Eylül) günü istifa edecek’ paylaşımını yaptı. Tarakçı, geçmişte Gerçek TV’yi kurmuş ve ‘Sesli Düşünceler’ adlı programı hazırlayıp sunmuştu.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Suçları Soruşturma Bürosu, paylaşım nedeniyle Tarakçı hakkında Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 217/A maddesinde düzenlenen ‘halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma’ suçlamasıyla soruşturma başlattı. Tarakçı 26 Eylül’de gözaltına alındı ve aynı gün sevk edildiği Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından tutuklandı.
Tarakçı paylaşımında hangi bakandan söz ettiğini belirtmedi. 25 Eylül’de paylaşımda öngörülen nitelikte bir bakan istifası açıklanmadı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de gündeme gelen istifa iddialarının doğru olmadığını açıklamıştı.
Tarakçı’nın X hesabı da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliği’nin 26 Eylül tarihli kararıyla erişime engellendi. Kararda ‘millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması’ ile ‘suç işlenmesinin önlenmesi’ gerekçeleri kullanıldı. Hesap X tarafından Türkiye’den görünmez kılındı.
GAZETECİLERİN HESAPLARI PEŞ PEŞE ENGELLENDİ
Free Web’in haftalık izlemesine göre Tarakçı’nın yanı sıra gazeteci ve sunucu Naz Yavuzarslan, Halk TV editörü Dinçer Gökçe, Medya Koridoru kurucusu ve gazeteci Canan Kaya, gazeteci Hilmi Hacaloğlu, gazeteci ve Ortadoğu analisti Alptekin Dursunoğlu, New York’ta çalışan gazeteci Razi Canikligil ve gazeteci Ersin Eroğlu’nun X hesapları erişime engellendi.
Hacaloğlu, Dursunoğlu, Canikligil ve Eroğlu’nun hesapları 26 Eylül’de en az 80 hesabı kapsayan engelleme kararlarının içinde yer aldı. Bağımsız haber sitesi Kısa Dalga’nın X hesabı da aynı kararlar kapsamında engellendi. Kısa Dalga yeni bir hesap açarak yayınlarını sürdüreceğini açıkladı ve erişim engeli kararlarını uygulayan X’in de süreçte sorumluluk taşıdığını belirtti.
İFÖD kurucusu ve internet hukuku uzmanı Prof. Dr. Yaman Akdeniz’in yaklaşık 20 yıldır internet sansürü ve dijital haklar konusunda kullandığı X hesabı da aynı hafta erişime engellendi. Bakırköy 6. Sulh Ceza Hâkimliği’nin 22 Eylül tarihli kararında yine ‘millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması’ gerekçesi gösterildi. X, Akdeniz’in hesabını Türkiye’den görünmez kıldı.
Akdeniz’in kurucuları arasında bulunduğu İFÖD’ün EngelliWeb projesi, Türkiye’de erişime engellenen internet siteleri, haberler ve sosyal medya hesaplarını düzenli olarak kayıt altına alıyor.
Erişim engeli kararlarının birçoğunda ‘millî güvenlik ve kamu düzeni’ gibi genel gerekçeler kullanılırken, kamuya açık kayıtlarda hesap bazında hangi içeriğin bu riski oluşturduğuna ilişkin ayrıntılı açıklamalar her zaman yer almadı. X ise çok sayıda kararı uygulayarak hesapları Türkiye’de görünmez hale getirdi. Platformun bu haftaki bireysel erişim engeli kararlarının gerekçelerine ilişkin kamuya açık bir açıklamasına ulaşılamadı.
FON SORUŞTURMASINA İLİŞKİN HABERLER DE ENGELLENDİ
Hafta boyunca erişim engellerinin önemli bir bölümünü yatırım fonlarına ilişkin soruşturma ve piyasalardaki gelişmeler hakkında yapılan haberler oluşturdu.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 19 Ağustos tarihli yazısıyla başlayan soruşturmanın odağında bazı hisselerdeki olağan dışı fiyat hareketleri ile yatırım fonları üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen işlemler bulunuyor. Soruşturma, eylül ayında Pusula ve Tera başta olmak üzere bazı yatırım ve portföy yönetim şirketlerindeki gelişmelerin ardından kamuoyunun gündemine geldi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül’de Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerine ait fonların alım satım işlemlerini durdurdu ve 131 fonun tasfiyesine karar verdi. SPK’nın 23 Eylül tarihli açıklamasına göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Tasfiye kararı, yatırımcıların fonlardaki paralarının tamamını kaybettiği anlamına gelmiyor. SPK’nın açıkladığı usule göre fon varlıkları nakde çevrilecek ve oluşan tasfiye bakiyesi yatırımcılara sahip oldukları katılma payları oranında ödenecek. Kurul, tasfiye için öngörülen azami süreyi daha sonra üç aydan altı aya çıkardı ve bunun işlemlerin mutlaka altı ay süreceği anlamına gelmediğini belirtti.
Ankara’daki bir mahkeme 24 Eylül’de fon soruşturmasına ilişkin Gazete Pencere, Sözcü ve Evrensel’de yayımlanan haberlere erişim engeli getirdi. Nefes muhabiri Fatih Ergin’in Tera Portföy ve küçük yatırımcılara ilişkin iki haberi ile ANKA’nın soruşturmayı Meclis gündemine taşıyan bir soru önergesine ilişkin haberi de hafta içinde engellenen içerikler arasında yer aldı.
SPK ise fon piyasasındaki gelişmelerle ilgili açıklamasında bazı fonlar üzerinden düşük fiili dolaşıma sahip hisselerde şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketleri gözlemlediğini belirtti. Kurul, yaptığı düzenlemelerin yatırımcı tasarruflarını korumayı, fonlar üzerinden manipülasyon imkanını sınırlamayı ve piyasa şeffaflığını artırmayı amaçladığını bildirdi.
TRABZON’DA İKİ GAZETECİ GÖZALTINA ALINDI
Haftanın başında Trabzon 360 Haber’in imtiyaz sahibi Hatice Aksoy ile sorumlu yazı işleri müdürü Muhsin Aksoy da AK Parti Diyarbakır Milletvekili Suna Kepoğlu Ataman’ın Abdullah Öcalan ve İmralı heyetine ilişkin daha önce yaptığı açıklamaları haberleştirmelerinin ardından gözaltına alındı.
Aksoylar ifadelerinin ardından serbest bırakıldı. Gazetecilerin söz konusu haberle bağlantılı beş sosyal medya içeriğine de ‘kamu düzeninin korunması’ gerekçesiyle erişim engeli getirildi. Erişim engeli gazetecilerin kişisel hesaplarının tamamına değil, belirli içeriklere yönelikti.
ERİŞİM ENGELLERİ MECLİS GÜNDEMİNDE
Fon soruşturması ve bu konudaki haberlere yönelik erişim engelleri de Meclis gündemine taşındı.
TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergelerinde fonlara ilişkin haber ve sosyal medya paylaşımlarının engellenmesini sordu. Şık ayrıca erişim engeli kararı veren yargı mensuplarının söz konusu fonlarda işlem yapıp yapmadığının araştırılıp araştırılmadığını sordu.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ile Samsun Milletvekili Erhan Usta ise 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine ilişkin sürecin araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis araştırması önergesi sundu. Önergede düzenleyici kurumların müdahalesinin zamanlaması, denetim süreçleri, siyasi ve bürokratik bağlantı iddiaları ile yatırımcıların uğradığı zararların araştırılması talep edildi.
Kaynak:https://www.mlsaturkey.com/tr/21-27-eylul-haftasi-sansur-bulteni
