OCAK AYI GAZETECİLERE YÖNELİK HAK İHLALİ DEĞERLENDİRME
Yılın ilk ayı ile birlikte basın ve ifade özgürlüğü alanında ihlaller devam etti. İktidarın savaş politikasındaki ısrarı ve Rojava’ya dönük saldırılarla birlikte Ocak ayında gazetecilere yönelik ihlallerde ciddi artışlar yaşandı.
Saldırıların yoğunlaştığı 6 Ocak tarihinden itibaren, bir yandan Kürt bölgelerine dönük HTŞ saldırıları artarken, Türkiye’de de basın özgürlüğüne yönelik ihlaller de hız kazandı. Rojava’ya yönelik saldırılara karşı birçok ilde gerçekleştirilen protestolara hukuksuz müdahalelerde bulunulmuş, bu müdahaleleri haberleştiren gazeteciler doğrudan hedef alınmıştır.
14 Ocak’ta Şırnak’ın Cizre ilçesinde, haber takibi sırasında polislerce darp edilerek gözaltına alınan Ajansa Welat muhabiri Nedim Oruç, 17 Ocak’ta tutuklanmıştır. Aynı süreçte Mezopotamya Ajansı ve Jinnews muhabirleri defalarca polis saldırılarına maruz kalmıştır.
Nusaybin’de yaşanan gelişmeleri takip eden Eşbaşkanımız Kesira Önel, gazeteciler Ferhat Akıncı, Pelşin Çetinkaya, Muhammed Ali Yılmaz ve Heval Önkol, darp edilerek gözaltına alınmış; kullandıkları kameralar zarar görmüş, ekipmanlarına keyfi şekilde el konulmuştur. Meslektaşlarının gözaltına alınmasını görüntülemeye çalışan Ahmet Kanbal, Şirin Bayık, Ensar Özdemir, Bilal Güldem ve Mahsun Kara ise fiziksel şiddete maruz kalmıştır.
Urfa’nın Suruç ilçesinde, haber takibi yapan ANKA muhabiri Ahmet Ün’e polisin attığı gaz fişeği isabet etti. Aynı eylemde gazeteci Metin Yoksu, müdahale sırasında atılan gaz kapsülünün başının sol tarafına isabet etmesi sonucu yaralanarak hastaneye kaldırıldı.
Gazeteci Bekir Şeyhanlı ise zırhlı aracın çarpması sonucu yaralandı. Benzer ihlaller Van’da da yaşanmış, çok sayıda gazetecinin haber takibi engellenmiş gazeteci Kadir Cesur plastik merminin hedefi olmuştur.
Gazetecilere yönelik saldırılar yalnızca fiziksel şiddetle sınırlı kalmamış; çok sayıda medya kuruluşu ve gazetecinin dijital hesapları keyfi kararlarla erişime engellendi. HTŞ’nin Rojava’ya yönelik saldırılarını haberleştiren 39 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Bu hesapların 23’ü gazetecilere, 16’sı da ajans, gazete ve televizyon kanallarına ait olanlardan oluştu. Bağımsız Veri Gazeteciliği Platformu’nun verilerine göre, engellenen yayıncıların toplam takipçi sayısı 640 bin, paylaşımlarının aldığı görüntülenme ise 232 milyon.
Aynı süreçte Mezopotamya Ajansı ve Jinnews’in web siteleri erişime engellendi;
Mezopotamya Ajansı ve Jinnews’in dijital medya hesapları 3’er kez erişime engellendi. Yılın ilk ayında 3 internet sitesi kapatıldı, 23 haber hakkında erişim engeli kararı verilirken, 458 sosyal medya hesabı ve içeriği de sansürlendi. Bu uygulamalar yalnızca gazetecilere değil, doğrudan halkın haber alma hakkına yöneliktir.
Ocak ayında 14 gazeteci gözaltına alınırken, bir gazeteci tutuklandı. 3 gazetecinin doğrudan tehdit edildiği Ocak ayında 22 gazetecinin haber takibi engellendi. Bu tablo, gazetecilerin yaşam hakkı ve güvenliğinin doğrudan tehdit altında olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik ihlaller de Ocak ayında artarak sürdü. Ocak ayı verilerine göre; 1 gazeteci hakkında soruşturma açıldı, 1 gazeteci hakkında dava açıldı, 3 gazeteciye toplam 3 yıl 9 ay 7 gün hapis cezasına çarptırıldı. 29 dosyada 61 gazetecinin yargılaması devam ederken, 3 Şubat 2026 itibariyle cezaevlerinde tutuklu bulunan gazeteci sayısı 26’dır.
Ocak ayında internet ve dijital medya alanında sansür olağan hale gelirken halkın haber alma hakkına doğrudan müdahalelerde bulunuldu. Basın ve ifade özgürlüğü, demokratik bir toplumun temel koşuludur. Gazeteciliği suç haline getiren bu politikalar kabul edilemezdir. Gazetecilere yönelik baskı ve şiddet son bulmalı, tutuklu gazeteciler derhal serbest bırakılmalı, sansür ve erişim engellerine son verilmelidir.
Tekrar ediyoruz; gazetecilik suç değildir. Hakikati savunmaya devam edeceğiz.
DİCLE FIRAT GAZETECİLER DERNEĞİ
